Strona główna
CV
Abecadło zarządzania
Tematyka badawcza
Publikacje
Konferencje
Dydaktyka
Kontakt
Wydarzenia
Ciekawe strony

© Provider 2005

Abecadło zarządzania

WITH BELL, BOOK AND CANDLE

(Ostatecznie i nieodwołalnie)

This "excommunication" is a word
In speech ecclesiastical oft heard,
And means the damning, with bell, book and candle,
Some sinner whose opinions are a scandal -
A rite permitting Satan to enslave him
Forever, and forbidding Christ to save him.

Gat Huckle

"Ostatecznie i nieodwołalnie" został potępiony przed I wojną światową system naukowego zarządzania Fredericka W. Taylora, 1856-1915 (Taylorowskie narzędzia zwiększania wydajności pracy) przez przywódców związkowych, widzących w nim śmiertelne zagrożenie dla ruchu związkowego: Before World War I Taylor's speed-‑up devices had been condemned with bell, book and candle by the labor officialdom as the death of all trade unionism, William Z. Foster, History of the Communist Party of the United States, International Publishers, New York 1952. Ostateczność i nieodwołalność w idiomatycznym wyrażeniu with bell, book and candle (dosłownie: z dzwonem, książką i świecą) bierze się stąd, że nie chodzi o zwykły dzwon, książkę i świecę, lecz o akcesoria kościelnej uroczystości pogrzebowej, a więc o kościelny dzwon, o Biblię i o kościelną świecę, zob. Dorothea Forstner, Świat symboliki chrześcijańskiej, przekł. Wanda Zakrzewska, Paweł Pachciarek, Ryszard Turzyński, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa 2001 oraz Manfred Lurker, Słownik obrazów i symboli biblijnych, tłum. Kazimierz Romaniuk, Pallottinum, Poznań 1989.

Przy okazji można zauważyć, że zawarty w przytoczonym powyżej zdaniu neu­tralny zwrot "Taylorowskie narzędzia przyspieszania" (Taylor's speed-up devices) został przetłumaczony w rosyjskim wydaniu książki W. Z. Fostera jako "system wyciskania potu Taylora" (potogonnaja sistiema Tiejłora). Nie ulega wątpliwości, że tłumacz wykorzystał w swojej pracy zdecydowanie negatywną ocenę systemu Taylora dokonaną przez Włodzimierza Lenina (1870-1924), w której ten obrzucił naukowe zarządzanie epitetem "naukowy system wyciskania potu" (naucznaja si­stiema wyżymanija pota).

Na koniec warto zwrócić uwagę, że dzwon, Biblia i świeca są używane w cza­sie ceremonii ekskomuniki (czyli wykluczania osoby ze społeczności kościelnej przez zakazanie jej uczestnictwa w życiu religijnym) praktykowanej przez Kościół rzymskokatolicki w szczególności w średniowieczu, zwłaszcza w stosunku do here­tyków i czarownic. Podczas ceremonii ksiądz wygłaszał zdanie: Wykluczamy cię z łona Kościoła i skazujemy na wieczny ogień piekielny w obecności Szatana, jego sług i wszystkich potępionych, dopóki nie pozbędziesz się pęt demona, nie odbę­dziesz pokuty i nie zaspokoisz Kościoła. (W wersji angielskiej: We exclude him from the bosom of our Holy Mother the Church, and we judge him condemned to eternal fire with Satan and his angels and all the reprobate, so long as he will not burst the fetters of the demon, do penance and satisfy the Church). Następnie zamykał Biblię, uderzał w dzwon oraz gasił świecę i rzucał ją na ziemię, co miało symbolizować usunięcie duszy człowieka od Boga i wykluczenie go z Kościoła.